THỰC TRẠNG VÀ TỶ TRỌNG CỦA LĨNH VỰC SAAS TRONG HỆ SINH THÁI KHỞI NGHIỆP SÁNG TẠO TẠI VIỆT NAM

Sự trỗi dậy của mô hình kinh doanh phần mềm dịch vụ tại việt nam

Trong những năm gần đây, lĩnh vực SaaS (Software as a Service) đã khẳng định vị thế là một trong những trụ cột quan trọng nhất của khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam. Với hệ sinh thái hiện có khoảng 3.800 đến 4.000 startup và hơn 200 quỹ đầu tư đang hoạt động, SaaS không chỉ là một xu hướng nhất thời mà đã trở thành công cụ thiết yếu giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quản trị. Theo các số liệu thống kê mới nhất, doanh thu thị trường SaaS Việt Nam dự kiến đạt 198,9 triệu USD vào năm 2024 và tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ với tốc độ CAGR 11,28% để chạm mốc 304,9 triệu USD vào năm 2028. Sự tăng trưởng này minh chứng cho làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ đang diễn ra sâu rộng trong mọi ngóc ngách của nền kinh tế.

Tác động của trí tuệ nhân tạo đến cấu trúc ngành công nghệ phần mềm

Một bước ngoặt lớn đang hình thành khi trí tuệ nhân tạo (AI) bắt đầu can thiệp sâu vào các giải pháp phần mềm. Chủ tịch OpenAI từng đưa ra cảnh báo rằng AI sẽ thay đổi căn bản cách vận hành của các doanh nghiệp SaaS, biến việc phát triển phần mềm thành một kỹ năng phổ thông thay vì đặc thù như trước đây. Thực tế cho thấy, thị trường đã có những phản ứng dữ dội khi cổ phiếu của các công ty SaaS lớn giảm tới 10% do lo ngại khả năng tự viết code của AI. Tuy nhiên, tại Việt Nam, các chuyên gia nhận định AI sẽ đóng vai trò là động cơ vô hình giúp các giải pháp SaaS hoạt động hiệu quả hơn. Chiến lược của các doanh nghiệp công nghệ nội địa trong năm 2026 đang tập trung mạnh mẽ vào việc tích hợp AI lõi và mở rộng quy mô ra thị trường toàn cầu để duy trì lợi thế cạnh tranh.

Dòng vốn đầu tư và những chuyển dịch trong khẩu vị rủi ro

Mặc dù tiềm năng lớn nhưng hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam cũng đang đối mặt với những thách thức về dòng vốn. Dự báo tổng vốn đầu tư mạo hiểm năm 2025 ước đạt 215 triệu USD, giảm khoảng 30% so với năm trước đó. Sự sụt giảm này phản ánh tâm lý thận trọng của các nhà đầu tư ngoại khi họ đòi hỏi tính minh bạch cao hơn về dữ liệu để đánh giá rủi ro. Các quỹ đầu tư lớn như VinVentures hay các đối tác từ Nhật Bản hiện nay ưu tiên rót vốn vào những doanh nghiệp có mô hình kinh doanh rõ ràng, có doanh thu thực tế và khả năng thương mại hóa thay vì chỉ dựa trên ý tưởng đơn thuần. Các startup tiên phong trong lĩnh vực fintech, e-commerce và logistics đang dẫn đầu làn sóng thu hút vốn nhờ khả năng chứng minh được giá trị sử dụng thực tế cho khách hàng.

Chính sách đột phá thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo phát triển

Để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp vượt qua giai đoạn biến động, Chính phủ và chính quyền địa phương đã ban hành nhiều chính sách mang tính bước ngoặt. Đáng chú ý nhất là hướng dẫn của TP.HCM về việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho các hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, dự kiến có hiệu lực từ ngày 30/3/2026. Bên cạnh đó, Nghị định 264/2025/NĐ-CP cũng tạo ra cơ chế tài chính đột phá, giúp tháo gỡ các nút thắt về vốn. Việc nghiên cứu thành lập sàn giao dịch vốn riêng cho doanh nghiệp khởi nghiệp trong năm 2026 hứa hẹn sẽ tạo ra một kênh huy động vốn chuyên nghiệp, giúp các công ty công nghệ bền vững hơn trên hành trình chinh phục thị trường quốc tế.